Deze pagina is samengesteld om ondersteuning te bieden aan (beginnende) fokkers wanneer er twijfels zijn over kleur en patroon bij het aanvragen van stambomen voor de kittens.
Welke kleuren kan een Noorse boskat hebben? Deze hebben we elders op onze website opgesomd.
The Norwegian Forest Cat Rescue and Welfare Society heeft van een zeer groot aantal van onderstaande kleuren foto's geplaatst, om een idee te krijgen van hoe onderstaande kleuren er nou in het echt uit zien.
De termen "zilver" en "smoke" bij katten verwijzen naar specifieke vachtkleur die te maken hebben met de manier waarop pigment in de haren verdeeld is. De variant die in combinatie met tabby voorkomt heet "zilver". De variant die in combinatie met effen voorkomt heet "smoke". Bij de Noorse boskat komen zilver en smoke voor in combinatie met alle kleuren.
Zilver is een vachtkleur waarbij de haren aan de basis wit of zilverachtig wit zijn, terwijl de uiteinden van de haren gekleurd zijn. Bij zilver is het gen dat de aanmaak van pigment aan de haarbasis onderdrukt (het zogenaamde "inhibitor-gen", I-gen) aanwezig.
Smoke betreft een egale (effen) kleur als je er van bovenaf naar kijkt, maar als je de vacht tegen de richting in terugslaat, zie je dat de onderkant van de haren wit of zilver zijn.
Bij een natuurras als de Noorse boskat zou de hoeveelheid wit in principe geen verschil moeten maken. Echter bij Fifé gelieerde verenigingen is het toch gebruikelijk om net als bij andere rassen onderscheid te maken in de hoeveelheid wit:
Bij de Noorse boskat komen 4 vachtpatonen voor: blotched (ook wel gemarmerd genoemd), mackerel (ook wel gestreept genoemd), spotted en ticked. Wanneer een kat tabbypatroon toont wordt dit agouti genoemd; is de kat effen dan heet dit non-agouti.
Bij een natuurras als de Noorse boskat is het patroon niet altijd even perfect en kan er soms twijfel rijzen over het patroon. Stamboomstudie kan dan helpen, gecombineerd met kennis van de vererving van de patronen.
Bij twijfel over de kleur van een kat/kitten en of een kat zilver of smoke is of niet, kan men terugvallen op een DNA test. Soms is het bijvoorbeeld lastig te zien of een kat crème is, of rood smoke. Doorgaans kan een wat meer ervaren fokker ook zonder DNA testen de vachtkleur en -patroon van zijn kittens bepalen en staat een groot deel van hen er open voor om minder ervaren fokkers hierin te adviseren.
Blotched (ems code 22) Vererft recessief. Dat wil zeggen dat beide ouders van een kat blotched moeten zijn, of het dragen doordat (één van) de ouders blotched is/zijn of het draagt/dragen.
Mackerel (ems code 23) Vererft dominant. Een kitten kan alleen mackerel zijn als tenminste één van de ouders ook mackerel is.
Spotted (ems code 24) Spotted bij Noorse boskatten en Maine Coons lijkt te ontstaan door meerdere genen die het vachtpatroon gestreept beïnvloeden. Het inzicht ontbreekt nog om exact aan te geven hoe dit vachtpatroon vererft.
Ticked (ems code 25) Vererft dominant. Een kitten kan alleen mackerel zijn als tenminste één van de ouders ook ticked is.
Ongedefinieerde tabby (ems code 21) Wanneer het wel zichtbaar is dat de kat tabbypatroon heeft maar het niet mogelijk is om het patroon vast te stellen (bijvoorbeeld bij een grote hoeveelheid wit) kan de ems code 21 op de stamboom worden gekozen.
Effen (geen ems code, een code voor tabby wordt weggelaten) Het gaat hier om een gen dat het tabbypatroon onderdrukt. Dit gen vererft recessief. Dat wil zeggen dat beide ouders van een kat effen moeten zijn, of het dragen doordat (één van) de ouders effen is/zijn of het draagt/dragen.
Bij de Noorse boskat wordt de oogkleur enkel op de stamboom vermeld als een kat geheel wit is of verschillend gekleurde ogen heeft. Dit kunnen bij de Noorse boskat de volgende kleuren zijn:
Een jong kitten dat zilver of smoke is, toont van een lichtere 'duikbril' rond de ogen (rechts)
Bij zilver/smoke (rechts) is de vacht aan de haarwortels duidelijk ontkleurd
Je zou zeggen, het is eenvoudig om het verschil tussen tabby en effen te zien. Maar dat is het niet altijd!
Rood en amber Het gen voor effen is niet in staat om het tabbypatroon te onderdrukken bij de kleuren rood/crème en amber/light amber. Bij katten in deze kleuren blijft het tabbypatroon altijd zichtbaar, ook bij effen katten.
Ghostmarking Bij jonge kittens wordt het tabbypatroon niet altijd gelijk al helemaal goed onderdrukt door het gen voor effen. Het patroon schemert dan door de kleur heen. Met name bij black of blue smokes wil dit nog wel eens goed zichtbaar zijn. In de loop van het eerste levensjaar verdwijnt deze ghostmarking bij Noorse boskatten volledig.
Een zwart smoke kitten met ghostmarking
Een rood tabby kitten (links) en een effen rood kitten (rechts)
Dit is bij jonge kittens vaak lastig te onderscheiden, zeker als de voor zilver/smoke kenmerkende 'duikbril' niet duidelijk zichtbaar is en je geen vergelijkingsmateriaal hebt.
Zodra de vacht wat langer is, kan 'oma's tip' worden beproefd:
Het rood zilveren kitten (links) toont het 'duikbrilletje' dat zilver kenmerkt